در گفت وگوی اختصاصی با خراسان:
علی دهکردی: می خواهم دوباره کارگردانی کنم
«خدایا ... من شكایت دارم. من شاكی ام ... آخه چرا این جا؟ چرا حالا؟ چرا این طوری؟ ...» همه در سالن سینما مبهوت بازی جوانی شده اند كه این دیالوگ ها را در فیلم «از كرخه تا راین» حاتمی كیا به زبان می آورد.
«علی دهكردی» با فیلم درخشان «از كرخه تا راین» در سال ۱۳۷۱ به دوستداران سینمای ایران معرفی شد و سعی كرد در فیلم ها و سریال های مختلف حضوری مؤثر داشته باشد. به بهانه حضور متفاوت وی در دو مجموعه تلویزیونی «مسافرزمان۲» و «سایه تنهایی» با این بازیگر ۴۴ ساله شهركردی گفت و گویی کردیم كه تقدیم حضورتان می كنیم.
* آقای دهكردی! چه طور شد كه همكاری در «سایه تنهایی» را پذیرفتید؟
من در این كار افتخار آشنایی با كارگردان را نداشتم ولی از طریق آشنایی كه با تهیه كننده كار داشتم، به این پروژه دعوت شدم. هنگامی كه فیلم نامه را خواندم، با كلیت كار احساس هم سویی پیدا كردم. به نظرم مضمونی در فیلم نامه مطرح میشود كه از لحاظ شرایط اجتماعی اطلاع رسانی خوبی دارد و ممكن است مفید واقع شود. در نهایت توانستم از شكل اجرایی كار، كارگردانی، فیلم نامه و حضور بازیگران خوبی كه دوستان من هستند، لذت ببرم.
* شما با كارگردانان مطرح زیادی كار كرده اید و در این سریال برای نخستین بار با «بیژن شكرریز» همکاری داشتید؛ آقای شكرریز چگونه كارگردانی است؟
آقای «شكرریز» نیز همانند دیگر كارگردانان شیوه شخصی كار خودش را دارد. او در مجموع بیشتر روی كلیت اجرایی كار تأكید داشت. شیوه كار ایشان به گونه ای بود كه جزئیات را به عوامل دیگر می سپرد و این شیوه كارگردانی به كار كمك میكرد تا تمركز بیشتری در كارگردانی خود داشته باشد. خودم به دلیل مشغله كاری زیاد نتوانستم بیننده كار باشم. «سایه تنهایی» یك كار آبرومند وزین است و به بحث بهداشت روانی و بهداشت فكری می پردازد.
* در سخنانتان به فیلم نامه اشاره كردید. از دیدگاه شما فیلم نامه «مینو فرشچی» چه ویژگی هایی داشت؟
نكته مثبت فیلم نامه این بود كه خانم فرشچی از زاویه جدیدی به زندگی پزشكان و شرایط شخصی، ارتباطی و اجرایی آنان نگاه كرده بود. در این اثر به زندگی چند پزشك و مسائل پیرامون آنان پرداخته میشود ولی به نظرم این سریال نكته ای كم داشت، این كه بیمارستان به طور معمول فضای دل نشین و مفرحی نیست و شائبه این تلخی فضا در بسیاری از بخش های كار وجود داشت. ما سعی كردیم در شكل اجرایی نگاهی نرم و لطیف داشته باشیم به طور مثال شوخی هایی كه من به عنوان یك پزشك با بعضی بیماران و اطرافیان خود داشتم. امیدوارم تلخی فضا سایه ای روی كار نینداخته باشد.
* برای رسیدن به نقش خود در «سایه تنهایی» چه قدر تحقیق كردید؟
بیشترین تفاوت بازیگری در این نوع كارها، تفاوت در داستان است؛ بازیگر باید با خود فكر كند كه در ابتدا این شخصیت یك انسان است و تصمیم بگیرد که به عنوان یك انسان چه طور با او برخورد كند. در این سریال ما در بیمارستان كار كردیم و مشاور داشتیم تا به نقش نزدیك شویم. این مشاوره ها خیلی مواقع به كمك بازیگر می آید این كه چگونه كلمات كاربردی را تلفظ كند یا از ابزار كار به درستی استفاده كند، یا یك پزشك چگونه با بیمار خود برخورد می كند و...
* از هم بازی شدن در كنار آقایان «پرویز پورحسینی» و «بیژن امكانیان» برایمان بگویید.
به جرأت عرض كنم كه آقای «پرویز پورحسینی» یكی از با ارزش ترین، قابل ترین و تواناترین بازیگران كشور هستند. ایشان از تجربه و توانایی بسیار بالایی در تئاتر، سینما و تلویزیون برخوردار است. خوشبختانه این افتخار نصیبم شده است كه در چند كار نقش پسر ایشان را بازی كنم. در این پروژه هم خوشحال بودم که در كنار این هنرمند بزرگ هستم. معتقدم حضور یك بازیگر جوان در كنار یك پیشكسوت مانند یك كارشناسی فوق العاده و فوق تخصصی است. درباره «بیژن امكانیان» هم باید بگویم كه از آن دوران نوجوانی علاقه مند به بازی ایشان بودم. سال های سال است كه با یكدیگر دوست هستیم و اولین بار این شانس را داشتم كه در كنار او بازی كنم. آقای «امكانیان»، انسان بسیار متین و باوقاری است و از نوع اخلاق حرفه ای اش لذت بردم و درس گرفتم.
* استقبال مردم را چگونه دیدید؟
متأسفانه درگیر كار بودم و خیلی در فضای اجتماعی و خانوادگی قرار نگرفتم كه بازتاب سریال را ببینم. ولی به نظر می آید مورد توجه قشری از جامعه كه پی گیر كارهای جدی هستند، قرار گرفته است.
* به «مسافر زمان ۲» رسیدیم. شما در این مجموعه طنز نقش متفاوتی را بازی كرده اید. از همكاری و شرایط كار برای ما بگویید.
یكی از مواردی كه همكاران شما از من سوال می كنند این است كه چرا نقش های متفاوت، منفی یا طنز بازی نمی كنی؟ من نیز همیشه گفته ام كه بازیگری شغلی است كه انتخاب می شوی و انتخاب دست خودمان نیست. ممكن است كه همزمان ۲ یا ۳ كار پیشنهاد شود در این شرایط است كه فقط می توانم یكی را انتخاب كنم. ولی در بعضی مواقع شرایط پیشنهاد كاری متفاوت برایم به وجود می آید، مانند سریال «شیخ بهایی» كه آقای «شهرام اسدی» نقش «شاه عباس» را به من پیشنهاد دادند و پذیرفتم. مثل همین مسئله در مجموعه «مسافر زمان ۲» نیز برایم اتفاق افتاد زمانی كه فیلم نامه را خواندم، از این موضوع استقبال كردم.
* «مسعود نوابی» كارگردان «مسافر زمان ۲» چه قدر برای رسیدن به نقش هدایتتان كرد؟
ما در این پروژه با یكدیگر تعامل داشتیم. سر صحنه هنگام بازی با او صحبت می كردم و موقعیت را براساس شخصیتی كه قرار گرفته بودم بازی می كردم. آقای «نوابی» كارگردان تحصیل كرده، مؤدب، متین و اهل گفت و گو و مشورت است زیرا به كارش اعتماد دارد. امیدوارم با این همه زحمت سریال مورد توجه قرار گرفته باشد. خودم ۳-۲ قسمت را دیدم و به نظرم كمی كار عجولانه آماده پخش شده است. خود آقای «نوابی» رضایت نداشتند كه بلافاصله بعد از فیلم برداری سریال پخش شود، ولی مدیران شبكه به دلیل فضای شاد و مفرح كار تصمیم گرفتند در این زمان كار پخش شود. به هر صورت كار تدوین و صداگذاری با عجله انجام شد و معتقدم اگر زمان بیشتری برای تدوین، صدا گذاری و كارهای فنی گذاشته می شد، شاهد کار بهتری بودیم.
* بازتاب این سریال را چگونه دیدید؟
«مسافر زمان ۲» شكل اجرایی و فرمتش با «سایه تنهایی» فرق می كند. حتی بچه های نوجوان هم این سریال را پیگیری می كنند. این كار را نیز به طور کامل پی گیری نکرده ام، از این رو نمی توانم در رابطه اش قضاوتی كنم. بازی در سریال «مسافر زمان ۲» كار سخت و طاقت فرسایی از لحاظ اجرایی بود. در لوكیشن های متعددی چون شهرستان های مختلف، كوهستان و بیابان فیلم برداری می شد و از لحاظ شكل اجرایی در فضاهای بسیار سخت كار پیش رفت. فكر می كنم این سریال مورد توجه عموم قرار گرفته است.
* با توجه به این كه مدت فیلم برداری سریال هایی چون «مسافر زمان ۲» و «شیخ بهایی» طولانی بود، شرایط كار برایتان سخت نبود؟
همان گونه كه شما اشاره كردید شرایط سختی پشت سر گذاشتیم. مثالی برای خوانندگان می زنم كه شاید برایشان جالب باشد. ما در شروع فیلم برداری لباس پاره و كهنه به تن كردیم و وقتی این كار طولانی شد و فصل زمستان و سرما رسید، ما باید همان لباس شروع فیلم برداری را سر صحنه به تن می كردیم. چون نمی توانستیم لباس گرم بپوشیم این شرایط برای ما بازیگران آزار دهنده بود. روزهایی در مناطق كوهستانی اطراف تهران و در شهرك سینمایی غزالی كار میكردیم که گاه به دلیل سرمای هوا كار تعطیل می شد. این شرایطی كه برایتان تعریف كردم نه تنها برای من بازیگر بلكه برای كارگردان، تهیه كننده، فیلم بردار، چهره پرداز و حتی كسانی كه خدمات سر صحنه می دهند، وجود دارد. به واقع شرایط فیلم سازی ایده آل نیست. ولی آن چه ما را سر صحنه نگه می دارد عشق و علاقه مان به كار است.
* آقای «دهكردی» شما در سریال «آخرین گناه» نقش یك روحانی را بازی كردید. از این نقش و تجربه كار مناسبتی برایمان بگویید.
تصور شخصی ام این است كه اگر یك بازیگر نقشی را پذیرفت، باور كرد و شناخت كامل نسبت به آن پیدا كرد، میتواند آن شخصیت را برای مردم باورپذیر كند و مردم با دقت نظر بالا تشخیص می دهند كه بازیگر خوب بازی کرده است. روحانی این سریال شخصی بود كه وجوه كاری و شخصی داشت. من به كارگردان گفتم می خواهم این شخصیت را متفاوت بازی كنم و با او به این نتیجه رسیدیم كه این شخصیت را بدون كلیشه بازی كنم یعنی به طور كامل نقش یك آدم معمولی با لباس روحانی كه در عین حال دارای ویژگی های معنوی است، را مقابل دوربین اجرا كنم.
* پخش سریال «شیخ بهایی» شهرام اسدی نیز چندی پیش به پایان رسید. برای رسیدن به نقش «شاه عباس» چه قدر تحقیق كردید؟
یكی از سخت ترین كارهایی كه از نظر بازیگری طی سالهای اخیر انجام داده ام، بازی در نقش «شاه عباس» سریال «شیخ بهایی» بود. زیرا در كنار استادی چون «علی نصیریان» كه یكی از بازیگران پیشكسوت و باارزش كشورمان است، بازی كردم. معتقد بودم كه اگر خوب و با تمام توانم بازی نكنم، به نوعی بی احترامی به آقای «نصیریان» است. «شهرام اسدی» به عنوان كارگردان دقت نظر بالایی در اجرای نقش داشت. او از نظر فنی قصد نداشت شاهی را به تصویر بكشد كه مثل بیشتر آثار، كلیشه ای باشد. بلكه می خواست «شاه عباس» یك انسان درونی، فكری با بیماری ذهنی و روانی باشد. در آوردن و پرداخت این شخصیت كار سختی برایم بود. شب ها نگران این بودم كه فردا سر صحنه چه پیش می آید البته برای رسیدن به نقش «شاه عباس» آقای «اسدی» مرا راهنمایی كردند.
* فیلم «از كرخه تا راین» برای شما شروع خوبی در بازیگری محسوب می شود.
آن فیلم جزو آثار ماندگار و تاریخی شده است. من فیلم «از كرخه تا راین» را خیلی دوست دارم و همیشه با علاقه به عنوان یك تماشاچی به آن نگاه می كنم. هنوز برایم باعث افتخار است كه در این فیلم بازی كرده ام. خدا را شكر می كنم كه با بازی در این فیلم توانستم در خدمت مردم باشم.
* آقای «حاتمی كیا» در موفقیت این فیلم چه قدر نقش داشتند؟
«ابراهیم حاتمی كیا» عامل موفقیت این فیلم بود. به دلیل این كه فیلم نامه را نوشت و با دقت نظر خیلی بالا كار كردند و انرژی مضاعفی برای ساخت این كار گذاشت. هم چنین تمامی عوامل كار چون فیلم نامه محكم، كارگردانی خوب، بازیگری، موسیقی، تدوین و ... دلیل موفقیت این فیلم شد.
* چرا همكاری شما با «ابراهیم حاتمی كیا» تداوم نیافت؟
به واقع طی این سال ها، همكاری از لحاظ شرایط اجرایی برایممان پیش نیامده است. حتی یک یا دو بار در موقعیتی قرار داشتم كه من برای نقشی كه ایشان در نظر داشت، مناسب نبودم. به هر حال همكاری نكردن دلیل بر كم لطفی ایشان نسبت به من نیست. از طرفی من همیشه «حاتمی كیا» و آثار ایشان را دوست داشته و دارم. امیدوارم اگر قرار باشد من با «ابراهیم حاتمی كیا» همكاری داشته باشم، در جای خود اتفاق بیفتد.
* سینمای جنگ یا اجتماعی؛ كدام یك را بیشتر میپسندید؟
نسبت به جنگ و آدم های جنگ احساس دین و تعلق خاطر خاصی دارم. اگر نقشی از سینمای جنگ به من پیشنهاد شود كه نگاه سالم و درست و واقعی به جنگ داشته باشد و از نظر كارگردانی و شكل اجرایی نیز دارای ایده ای نو و ویژه باشد، بازی در آن را می پذیرم.
* آقای «دهكردی» اگر هم زمان دو پیشنهاد كار از سیما و سینما به شما شود، كدام یك را برمی گزینید؟
هر نقشی را که جای کار داشته باشد -چه در تلویزیون و چه در سینما- می پذیرم. انتخاب نقش بستگی به علایق شخصی و شرایط كاری دارد. اگر هم زمان ۲ یا ۳ كار متفاوت پیشنهاد شود به هر حال یكی را انتخاب می كنم. ما بازیگران باید شرایط فرهنگی و زندگی خود را در نظر بگیریم. سینما و تلویزیون هر كدام شرایط و جایگاه خود را دارد.
* شما چند سال پیش فیلمی را با نام «آرزو» ساختید. فیلم نامه این اثر را نیز خود به نگارش درآوردید. چه طور شد كه این فیلم را ساختید؟
من با نگاه جدی و حرفه ای به مقوله كارگردانی و نویسندگی، وارد این عرصه شدم. امیدوارم دوباره شرایطی فراهم شود تا بتوانم كارگردانی كنم. زیرا به مقوله كارگردانی جدی و حرفه ای نگاه می كنم. با این كه كارگردانی به مراتب چندین برابر نسبت به بازیگری سخت تر است ولی علاقه ای خاص به آن دارم. امیدوارم فرصتی پیش بیاید و شرایط اجرایی فراهم شود تا دوباره در این راه حركت كنم.
* با توجه به علاقه شما به حرفه كارگردانی طرحی برای ساخت ندارید؟
چند طرح موازی دارم كه پیش می برم. ان شاءا... یكی را به موفقیت به پایان برسانم تا زمینه تولید و ساختش فراهم شود.
* شما در فیلم «آرزو» از بازیگران مطرح و برجسته ای چون داوود رشیدی، محمود مقامی، آتیلا پسیانی، نیوشا ضیغمی، اشكان خطیبی، شاهرخ فروتنیان، مریم بوبانی و... بهره بردید. چرا؟
تجربه بسیار عالی در كنار دوستان به دست آوردم. من این افتخار را داشتم كه از سوی دوستان و همكارانم مورد حمایت قرار بگیرم و بزرگان و پیشكسوتان مطرح كشورمان نیز به صورت افتخاری در فیلمم بازی كردند. در مجموع همه عوامل و گروه دست به دست هم دادند تا این فیلم ساخته شد.
* ما در آینده شما را در چه فیلم ها و سریال هایی میبینیم؟
من دو فیلم پخش نشده دارم. فیلم سینمایی «تاكسی نارنجی» به كارگردانی «ابراهیم وحیدزاده» و فیلم سینمایی «آن مرد آمد»، آقای «بهمنی» كه در این دو فیلم نقشی متفاوت بازی می كنم. فیلم «تاكسی نارنجی» در گونه طنز و فیلم «آن مرد آمد» اثری در زمینه دفاع مقدس است. هم چنین در چند فیلم تلویزیونی نیز بازی كرده ام.
* سخن پایانی.
خراسان قبله آمال و قبله راز و نیاز عاشقانه است. كودكی ما با خاطرات حضور در خراسان و زیارت امیر ولایت حضرت امام رضا(ع) پیوند خورده است. از شما تقاضا می كنم اگر به زیارت امام ولایت و كعبه ما ایرانی ها مشرف شدید، از طرف ما نایب الزیاره باشید. همین جا من از فرصت استفاده می كنم و به مردم كشورم ولادت حضرت علی(ع) را تبریک می گویم. از شما سپاس گزارم كه این فرصت را در اختیارم قرار دادید. برای هم میهنانم آرزوی شادی، سرافرازی و سر بلندی دارم.
چاپ شده در روزنامه خراسان ۸/۴/۸۸
