«رضا جاودانی» مجری برنامه های ورزشی تلویزیون
در گفت و گوی اختصاصی با خراسان:
دلم برای امام رضا(ع) و روزنامه خراسان تنگ شده است
«رضا جاودانی» مجری برنامه های «دایره طلایی» و «مردان آهنین» و دیگر برنامه های ورزشی شبكه سوم سیما متولد 1348 و دانش آموخته حقوق جزا و جرم شناسی در مقطع کارشناسی ارشد است.او در حال حاضر وكیل دادگستری است. گفت و گو كردن با رضا جاودانی كه مصاحبه گر چالشی است، برایم كار سختی بود.«جاودانی» یكی از محبوب ترین مجریان ورزشی كشور اهل مشهد است. بینندگان تلویزیونی اصولا او را به عنوان كسی می شناسند كه پیش از مسابقات لیگ های مختلف اروپایی در استودیو می نشیند تا همه ذهن ها را برای دیدن فوتبال پر از هیجان آماده كند. به بهانه اجرای برنامه «دایره طلایی» با وی تماس گرفتم که با وجود مشغله كاری فراوان به سؤالاتم پاسخ داد كه در ادامه می خوانید.
* آقای جاودانی از چه سالی وارد صدا و سیما شدید و اولین تجربه اجرای برنامه های ورزشی تان مربوط به چه سالی و چه برنامه ای بود؟
اولین كارم به عنوان مصاحبه گر ورزشی سال 1368 از مركز خراسان پخش شد.
* كارمند صدا و سیما هستید؟
خیر، وكیل پایه یك دادگستری هستم.
* بابت اجرا در پاسی از شب چه امتیازاتی به شما تعلق می گیرد؟
منظورتان از امتیاز چیست؟
* از لحاظ مالی و تشویقی؟
به هر حال هر برنامه ای كه پخش می شود یك بعد مالی دارد ولی تشویقی نه، معمولا اگر اشتباهی كنیم در حد یك فاجعه محسوب می شود و روزنامه ها ما را ترور می كنند!
* رضا جاودانی را باید متخصص در فوتبال بدانیم یا كشتی؟
من مجری هستم. به نظرم مجری ورزش سوای این كه باید تخصصی در زمینه هایی داشته باشد، باید بتواند برنامه را مدیریت كند. اگر اطلاعات كافی داشته باشی كه به خوبی برنامه را مدیریت می كنی ولی اگر اطلاعات نداشته باشی برنامه از دستت در می رود. رشته مورد علاقه ام فوتبال است. اطلاعاتی هم در زمینه كشتی كسب كرده ام تا كم سوادی ام را در این رشته تا حدی جبران كنم. نمی دانم آیا موفق بوده ام یا خیر!
* فكر راه اندازی برنامه «دایره طلایی» با شما بود یا اجرای این برنامه فقط به شما پیشنهاد شد؟
فكر راه اندازی برنامه با شبكه سوم و تهیه كننده آن نیز با «فرشاد صادقی» بود. آقای «خادم» رئیس فدراسیون وقت كشتی سال 1381 از شبكه سوم سیما خواست كه 5 برنامه برای كشتی روی آنتن بفرستد كه این 5 برنامه به 7 سال برنامه تبدیل شد.
* آیا رقیبی برای خودتان در اجرا دارید؟
همه دوستانم هم چون آقایان خیابانی و فردوسی پور از من سرتر و همه استادانم هستند.
* الگوی شما برای اجرا چه كسی یا كسانی بوده اند؟
من اجرای «اسماعیل فخرایی» را خیلی دوست داشتم. وی یكی از استادان كشور است.
* به نظر می رسد در برنامه «دایره طلایی» این روزها مدافع سرسخت فدراسیون كشتی هستید؟
خیر؛ سعی می كنم نقد را به معنی واقعی انجام دهم. تعریف نقد از نظرم این است كه كارها را منصفانه دید. نقد فقط تخریب نیست به نظرم باید نكات مثبت و منفی را بدون تخریب و بی طرفانه در برنامه بیان كرد.
* كارشناسان برنامه گزارش ورزشی را چه كسی برای حضور در برنامه دعوت می كند؟
تهیه برنامه بر عهده «فرشاد صادقی» است و تصمیم گیرنده اصلی بودند. بعد كه كار را آقای «صادقی» به من سپرد، من و همكارانم اصغری و اسدی تقریبا یك تیم هستیم كه با مشورت هم سعی می كنیم مهمان برنامه را به فراخور اتفاقاتی كه در طول هفته پیش می آید، انتخاب كنیم.
* آیا در زمینه دعوت كردن یا نكردن كارشناسان برنامه، دستوراتی از شبكه صادر می شود؟
نه اصلا. ولی همه میهمان ها باید با گروه ورزش هماهنگ باشند. چون گاه مواردی وجود دارد كه ما نمی دانیم و ممكن است فقط در حد راهنمایی به ما بگویند كه صلاح نیست این هفته از ایشان استفاده شود.
* از نظر شما بهترین كارشناسان این برنامه چه كسانی هستند؟
امیدوارم به دوستانم برنخورد؛ به جرأت می گویم بهتر از زنده یاد « منوچهر لطیف» هیچ كس دیگری نمی توانست در این برنامه به من كمك كند. من خودم از نوشته ها و ایده های او در اجرای برنامه درس گرفتم. اكنون كه از آن نوشته ها و ایده ها محروم شده ام می فهمم شاید 80 درصد از برنامه حاصل تجربه های 50 ساله آن مرحوم بود. وقتی «منوچهر لطیف» از دنیا رفت چراغ كشتی كم سو و شاید خاموش شد.
* خاطره انگیزترین اجرای مسابقات ورزشی تان مربوط به كدام مسابقه بوده است؟
اجرای برنامه سال 2005 خرداد 1386 بود. با «جواد خیابانی» برنامه لیگ قهرمانان باشگاه اروپا بازی لیورپول و آث میلان را گزارش می كردیم. نیمه اول آث میلان، لیورپول را برد. جواد كلی كركری برایم خواند ولی نیمه دوم لیورپول، آث میلان را گل باران كرد و برنده شد كه برایم همیشه به یاد ماندنی است. ولی انصافا بهترین برنامه از دیدگاه من، برنامه جام جهانی 2002 بود كه با «عادل فردوسی پور» اجرا كردم و همان سال من و چند مجری مثل «عبدالرشید» و «فرضیایی» نامزد بهترین مجری سال كل شبكه های رادیو و تلویزیون شدیم، كه من به عنوان بهترین مجری آن سال رادیو و تلویزیون معرفی شدم.
* بهترین گزارشگر فوتبال در تلویزیون از نظر شما چه كسی است؟
هر كدام از دوستانم یك خصوصیاتی دارند كه خودشان را از دیگران متمایز می كنند. به نظرم «جواد خیابانی» به دلیل تهیه گزارش بی حاشیه، واضح، دقیق و تن صدای خوب، بهترین گزارشگر فوتبال است. البته بقیه دوستان همگی ارزشمند هستند. ضمن این كه احاطه كامل «عادل فردوسی پور» را روی فوتبال بی نظیر می دانم. فكر نمی كنم در 10 سال آینده كسی بتواند این احاطه را داشته باشد.
* برای اجرای برنامه مردان آهنین قرارداد چندین ساله بسته اید؟
خیر؛ جریان شكل گیری برنامه را برای اولین بار به شما می گویم كه بنویسید. اولین دوره مسابقات مردان آهنین سال 1379 در بروجرد برگزار شد، یك روز صبح به شبكه سوم رفتم. مدیر وقت این شبكه به من دستور داد كه به بروجرد بروم. من پرسیدم برای چه كاری گفتند که برای اجرای مسابقه تلویزیونی باید بروید. البته ماجرا به این صورت بود كه چند نفر چون آقایان «فرهاد جم» و «شهریاری» قرار بود اجرای برنامه را بر عهده داشته باشند ولی بنا به دلایل مختلف نشد به همین سبب اجرای برنامه را به من سپردند و گردنم افتاد. من هر چه خواستم از اجرای برنامه فرار كنم نشد. باور كنید تنها برنامه ای است كه بنده را اجبار می كنند همین برنامه است.اصلا این كار را قبول ندارم و معتقدم همه می توانند این برنامه را اجرا كنند. این برنامه با این ساختار واقعا خط كشی است به نظرم برنامه نیاز به مجری ندارد. من اگر خودم برنامه را بسازم به گونه ای طراحی می كنم كه نیاز به مجری و حتی داور هم نداشته باشد!
* دكترای حقوقتان را گرفتید؟
نه متأسفانه هم چنان در امر تحصیل مشغول مبارزه هستم.
* رضا جاودانی وكیل، سعی می كند در برنامه هایی كه اجرا می كند با منطق حرف خودش را ثابت كند و به كرسی بنشاند؟
طبیعتا همین گونه است. انسان باید هم منطقی و هم منصف باشد. من روی كلمه منصفانه خیلی تأكید می كنم. بعضی از مجری ها در صدا و سیما سعی می كنند در بحث فنی فوتبال دخالت كنند كه البته من این را نمی پسندم. مجری باید منصفانه آن چه را می بیند بیان كند و در بحث فنی هیچ گونه دخالتی نداشته باشد و اظهار نظر نكند.
* آیا سابقه داشته است كه یك پرونده وكالت بر نحوه اجرای برنامه تان تأثیر گذار باشد؟
بله، خیلی. پرونده هایی هست كه از صبح در دادگاه بودم و آن پرونده خیلی رویم فشار آورده است و شاید مدت ها و هفته ها روی آن مطالعه كرده ام. به طور قطع شب اگر اجرای برنامه داشته باشم تأثیر می گذارد. البته سعی كرده ام این 2 مقوله را از هم جدا كنم.
* نظرتان درباره جمله های «بینندگان عزیز و ارجمند» یا «از این كه ما را دیدید» چیست؟
باید تغییر و تنوع در اجرای برنامه را مدنظر قرار دهم. شاید اولین كسی بودم كه در شبكه سوم سیما یك سری جملاتی را كه از استادان و دوستان خود در رادیو و تلویزیون خراسان آموخته بودم، بیان كردم كه خیلی هم برایشان جذاب و جالب بود. فكر كنم جمله «شاد باشید و دیگران را هم شاد كنید» یك جمله ماندگار از من باشد. البته متأسفانه كلیشه شده است. مجری حرفه ای در تلویزیون با بینندگان تعارف ندارد و من از همین مسئله خوشم می آید به طور مثال می گویند اگر دوست ندارید ما را ببینید یك كانال دیگر را نگاه كنید! ولی فرهنگ ما خیلی این مسئله را نمی پذیرد به همین دلیل ما مجری ها مجبوریم كه با بینندگان خود چاق سلامتی و خوش و بش كنیم. ولی بی رو در بایستی و حرفه ای اش این است كه «آقا اگر نمی خواهید ما را ببینید كانال دیگر بزنید.»
* اشاره به كلیشه در كار كردید نظرتان درباره اجرای برنامه های سیما چیست؛ از نظر شما چقدر اجرای این برنامه ها كلیشه شده است؟
به نظرم مجری یك قسمت از كار است، وظیفه مجری اجرای خواسته های دست اندركاران و تهیه كننده برنامه است. مجری هویت مستقلی در برنامه ندارد برای همین است كه اگر مجری احساس استقلال داشته باشد اصلا اجرایش به دل نمی نشیند. اگر همه چیز در جای خودش باشد و مجری وظیفه خود را درست انجام دهد، او هم دیده می شود. متأسفانه خیلی چیزها دست ما نیست بلكه دست تهیه كننده است.وقتی یك شیوه ای جا افتاد تغییرش خیلی سخت است. مثل مردان آهنین كه بین مردم جا افتاد مدیران هم دوستش دارند. یك نكته ای هم درباره تغییر مجریان بگویم، خیلی از تهیه كننده ها فكر می كنند كه اگر یك سال با یك مجری كار كنند و برای سال آینده همان وضعیت و شرایط را حفظ کنند خیلی خوب است. شاهد هستیم كه یك برنامه را با یك مجری سال های متمادی ادامه می دهند و در روش های مختلف و آیتم های خود تغییر و تنوع می دهند.
* چقدر به چالش در برنامه و هنگام اجرا اعتقاد دارید؟
معتقدم اگر چالش نباشد برنامه دیدن ندارد و برنامه بدون چالش تبدیل به روابط عمومی آن فدراسیون می شود.
* آیا تا به حال به چالش كشیده شده اید؟
بله، چند بار در یك برنامه زنده 2-3 جمله به من گفتند كه شما دوبنده كشتی نپوشیدی چطوری ما را به چالش می كشی. (با خنده ادامه می دهد) من در پاسخ می گویم بروید خدا را شكر كنید دوبنده كشتی نپوشیده ام چالش ایجاد می كنم اگر می پوشیدم وامصیبت ها بود.
* آقای جاودانی حالا به ما بگویید تا به حال كشتی گرفته اید؟
(می خندد) بله با زندگی خیلی!
* آیا اهل ورزش هستید؟
بله؛ من به فوتبال علاقه دارم. هنوز هم كه هنوز است با دكتر «صدر» فوتبال بازی می كنم.
* فكر می كنم خیلی خوشحال هستید كه استقلال امسال قهرمان شده است؟
من طرفدار تیم ابومسلم خراسان هستم، این وصله ها هم به من نمی چسبد!
* دوست دارید منچستر قهرمان شود یا بارسلونا؟
دوست دارم هر تیمی كه لیاقتش را داشته باشد و قشنگ بازی كند، قهرمان شود چون تیم هایی نیستند كه به آن ها علاقه داشته باشم فرق زیادی برایم نمی كند.
* لیورپول چطور؟ دوست دارید قهرمان شود؟
می خندد؛ مسلما اگر در ابتدا می پرسیدید می گفتم بله!
* با این موضوع كه گزارشگر و مجری طرفدار تیم خاصی باشد و نوع باشگاه و نوع طرفداریش را مشخص كند چقدر موافق اید؟
صادقانه بگویم در كشور ما این مسئله جا نیفتاده است اگر مجری یا گزارشگر طرفدار تیم خاصی باشد مطمئن باشید كه ماشینش سالم نمی ماند یا نصف مخاطب خود را از دست می دهد ولی در كشورهای خارجی این گونه نیست و هر كسی طرفدار تیم خاصی است و فرهنگش جا افتاده است و هیچ مشكلی برایش پیش نمی آید ولی اگر در مورد مجری های ما این اتفاق بیفتد می گویند شما درباره تیم مغرضانه حرف می زنید.
* انتخاب مجری و گزارشگر برای سفرهای خارجی چگونه صورت می گیرد؟
انتخاب آن، دست مدیران ماست كه ببینند رشته ورزشی چیست و گزارشگر و مجری چه تجربیاتی دارد. همه این موارد دخیل است.
* آیا رقابتی هم بین همكارانتان در این زمینه وجود دارد؟
رقابت همیشه و همه جا هست نمی شود نباشد. ولی من به شخصه اصراری برای رفتن به مأموریت خارج از كشور ندارم. معتقدم باید دست مدیران را در این قضیه باز گذاشت.
* بزرگ ترین سوتی شما؟
شاید باورتان نشود، تا حالا خیلی سوتی عجیب و غریب ندادم. تاكنون سعی كرده ام با مطالعه قبلی برنامه ام را اجرا كنم.
* شهرت در زندگی شما چه تأثیری داشته است؟
بعضی وقت ها حاضری تمام شهرتت را بدهی تا بتوانی به راحتی در پارك كنار خانواده ات بستنی بخوری. بدون این كه همه از آدم بپرسند كه طرفدار كدام تیم هستی، استقلالی یا پرسپولیس! با این حال شهرت آن قدر خوب است كه آدم با عینك آفتابی در جامعه ظاهر شود!!
* آقای جاودانی با توجه به این كه شما تا پاسی از شب در تلویزیون مشغول اجرای برنامه هستید همسرتان با كارتان مشكلی ندارد؟
خدا را شكر خانم بنده عادت كرده است. او استاد دانشگاه است و هم بار زندگی را به دوش می كشد و هم تربیت فرزندم را بر عهده دارد و انرژی مضاعفی می گذارد. (همین جا از شما می خواهم با فونت درشت تر بنویسید همسر عزیزم خیلی متشكرم!)
* اولین بار كه مردم در خیابان شما را به هم نشان دادند و شناختند كی بود؟
ابتدای شروع كاری ام در خراسان سال 1368 بود. زیرا در مركز خراسان یك برنامه ورزشی بیشتر نداشت و در اوج بود طبیعتا در خراسان شناخته شده بودم. در كشور هم و با اجرای برنامه مردان آهنین شناخته شدم. مردم من را به عنوان یك مجری برنامه ورزشی شناختند.
* طرفدار كدام تیم ملی فوتبال جهان هستید؟
به تیم ملی كشور خودم عشق می ورزم ضمن این كه در جهان بازی آرژانتین را دوست دارم.
* پرونده بچه ای كه در چاه افتاد و شما وكیل اول شدید در چه مرحله ای است؟
روند رسیدگی اش ادامه دارد. این اتفاق برای بچه همكارم آقای «اصغری» گزارشگر ورزشی «دایره طلایی» افتاد كه با اهمال چند نهاد دولتی این مسئله پیش آمد. منتظر دستور بازپرس پرونده هستیم كه او خیلی نكته بین است و قانون را اجرا می كند و روند پرونده منصفانه و در یك فضای خوب جلو می رود و دادرسی همكارانم در قوه قضاییه عادلانه است. جا دارد این جا تشكر كنم كه به واقع شرافتمندانه عمل می كنند.
* نظرتان را كوتاه درباره هر یك از افراد و موارد زیر بگویید.
1- عادل فردوسی پور: بی نظیر
2- جواد خیابانی: حیف قدر خودش را نمی داند خیلی دوست دارم جواد به جایگاه اصلی اش برگردد.
3- مزدك میرزایی: بدون حاشیه
4- علیرضا علی فر: مرد دانش و گزارشگر فنی
5- پیمان یوسفی: صدای فوق العاده و قلبی مهربان
6- محمد رضا یزدانی خرم: مدیری كه سابقه خوبی در والیبال دارد ولی در كشتی؟
7- غلام رضا محمدی: دوست خوب من است برایش آرزوی موفقیت می كنم. اگر بتواند موفق شود سد مربیان قدیمی را شكسته.
8- محمد بنا: به نظرم او هم در میان مربیان فرنگی كار بی نظیر است.
9- محمد علی صنعت كاران: دوست داشتم آقای صنعت كاران یك مقداری از زمانی كه كشتی می گرفتند فاصله بگیرند.
10- محمد دلیریان: امیدوارم عین فامیلش عمل كند.
11- مهدی رستم پور: عادل فردوسی پور كشتی
12- هادی عامل: تواناترین گزارشگر كشتی ایران
13- حمید رضا صدر: عاشق فوتبال
14- مرتضی محصص: جنتلمن فوتبال
15- امیر حاج رضایی: ادبیات فوتبال
16- افشین قطبی: دل شیر
17- امیر قلعه نوعی: جسور و موفق ترین مربی حال حاضر لیگ ایران
18- هوشنگ نصیرزاده: كامپیوتر داوری
19- مشهد: عشق امام رضا(ع)
20- روزنامه خراسان: یار همیشگی ما در مشهد
21- دایره طلایی و گزارش ورزشی: اجتناب ناپذیرند. باید تحمل بكنیم.
22- رضا جاودانی: مخلص شما
* سخن پایانی.
برایتان آرزوی موفقیت می كنم. دلم برای امام رضا(ع)، روزنامه خراسان، هر چیز كه مربوط به خراسان می شود و همه خراسانی ها تنگ شده است.
چاپ شده در روزنامه خراسان شمالي 30/2/88
